چهارشنبه ۱۶ دی ۱۳۹۴ ۱۱:۰۰
جهان بدون تقدس ثمره داعشیسم اعتقادی در غرب

سرویس آیین و اندیشه فرهنگ نیوز- عبدالصالح شمس اللهی: ۷ ژانویه ۲۰۱۶ نخستین سالگرد حمله تروریستی به دفتر تحریریه «شارلی ابدو» فرامی‌رسد. به این مناسبت این نشریه موهن، شماره ویژه‌ای تدارک دیده که قرار است  در یک میلیون نسخه انتشار پیدا کند. به این بهانه نگاهی به فعالیتهای این نشریه و تفکرات حاکم بر آن […]

سرویس آیین و اندیشه فرهنگ نیوز- عبدالصالح شمس اللهی: ۷ ژانویه ۲۰۱۶ نخستین سالگرد حمله تروریستی به دفتر تحریریه «شارلی ابدو» فرامی‌رسد. به این مناسبت این نشریه موهن، شماره ویژه‌ای تدارک دیده که قرار است  در یک میلیون نسخه انتشار پیدا کند. به این بهانه نگاهی به فعالیتهای این نشریه و تفکرات حاکم بر آن خواهیم پرداخت:
وجود نظرهای متفاوت و تضارب آراء و عقول لازمه پیشرفت‌های فکری و در جامعه‌های انسانی اجتناب‌ناپذیر است. انسان‌های با تفکرات متفاوت در مقام تعارض با یکدیگر رویکردهای متفاوتی دارند؛ گاه سعی می‌کنند حرف یکدیگر را بفهمند و در مواردی تلاش می‌کنند نظر یکدیگر را رد نمایند و در هر دو صورت آنچه دراین‌بین به وجود می‌آید نقدهایی است که در قالب‌های مختلف بروز می‌کند؛ اما متأسفانه گاه جریان‌های متفاوتی با به استهجان کشیدن فضای نقد شرایطی را به وجود می‌آورند که نقد از وادی اصلی خود خارج‌شده و اثری معکوس دارد.
مجله شارلی ابدو ازجمله مجله‌های است که قالب طنز را برای انتقادهای خود برگزیده است؛ اما نکته قابل‌توجه این است که هیچ جریانی اعم از جریان‌های ملی و یا مذهبی در فرانسه و جهان از نوک پیکان نقدهای تمسخر گونه هیئت تحریریه آن در امان نبوده و درواقع هیچ حریمی برای فکاهی‌های خود قائل نیست و می‌توان گفت یک اباحه گری طنازانه بر فضای آن حاکم است.
محتوای این مجله عبارت است از نقدهای تمسخر گونه در خصوص هر چیزی که برای گروهی تقدس و یا درجه‌ای از اهمیت دارد از مذاهب و ادیانی چون مسیحیت کاتولیک، یهود و اسلام گرفته تا مسائلی همچون اتفاقات روزمره جهان و مسائل سیاسی اعم از داخلی فرانسه و سیاست بین‌الملل، دراین‌بین حتی فرهنگ‌عامه فرانسه و آداب‌ورسوم ملی و قومی از نیش شارلی ابدو در امان نمانده است.
«شارلی اِبدو» درواقع جانشین مجله «هاراکیری» است که از سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۱ میلادی منتشر می‌شد؛ اما حریم‌شکنی‌های آن به حدی رسید که حتی دولت وقت فرانسه نتوانست آن را تحمل کند و دستور تعطیلی آن را صادر کرد.
همین شیوه باعث شد تا در سال ۲۰۱۵ و پس از اهانت‌های مکرر به مقدسات دینی مسلمانان عده‌ای به اسم جریان‌های اسلامی به دفتر این نشریه حمله کنند و جمعی از اعضای آن ازجمله سردبیر نشریه را به قتل برسانند. اما بازهم این نشریه در هفته بعد درست سر موعد مقرر یعنی چهارشنبه با توهینی جدید به دکه‌ها رسید. بازماندگان این بار با چاپ کاریکاتوری موهن از پیامبر اسلام در صفحه نخست با عنوان «من شارلی هستم» موجبات خشم گسترده جوامع اسلامی را فراهم نمودند.
اما یک سؤال مطرح است که چرا تمسخر جریان‌های مختلف در وادی‌های متفاوت برای یک هفته‌نامه تا اینجا آرمانی می‌شود که حاضر است برای آن هزینه‌های سنگینی چون جان اعضای تحریریه را بپردازد. آشنایان به مسائل روز دنیا به‌راحتی سازمانی بودن این جریان را درک می‌کنند و برای چنین چیز واضحی به دنبال دلیل نمی‌گردند.
باکمی دقت در جریان‌های مختلف مخصوصاً در نیم‌قرن اخیر خطی مشاهده می‌شود که شارلی ابدو و امثال آن تنها بخشی از آن خط هستند خطی به اسم خط اباحه گری وجهان بدون تقدس.
انسان‌ها تا زمانی که چیزی برای آن‌ها اهمیت دارد حاضر نیستند در مورد آن کوتاه بیایند و اگر آن اهمیت به حد تقدس رسید برای آن از هر چیزی حتی جان هزینه می‌کنند. همین امر باعث می‌شود تا در مقابل زیاده‌خواهی‌ها و تمام مسائلی که با آرمان آن‌ها از طرف جریان استعماری قرار دارد مقاومت کنند؛ به همین دلیل پروژه‌ای باید کلید می‌خورد به اسم پروژه اباحه گری و جهان بدون تقدس که در آن دیگر هیچ‌چیزی برای انسان‌ها اهمیت نداشته و همه‌چیز از حصار تقدس خارج‌شده باشد تا دیگرکسی برای دفاع از آن هزینه نکند. انسان‌های متعصب و پایبند باید تبدیل می‌شدند به انسان‌های خنثایی که نسبت به هیچ مسئله‌ای از خود واکنش نشان نمی‌دهند تا از این رهگذر انگیزه خود را برای هرگونه تقابل با جریان سرمایه‌داری و جبهه استبداد و استعمار از دست بدهند.
سلمان رشدی نویسنده هندی الاصل که حالا تابعیت انگلستان را دارد از سردمداران این جریان بوده است او با نوشتن کتاب آیات شیطانی و توهین و استهزاء نبی مکرم اسلام درواقع خط تقدس را شکست و زمینه را برای توهین‌های بعدی در نیم‌قرن گذشته آماده کرد. البته قبل از او کسانی چون صادق هدایت و بعضی از منور العقولها جسته‌وگریخته اقدام به این کارکرده بودند.
اما توهین سلمان رشدی به نبی مکرم اسلام با توجه به شهرت جهانی اش به خاطر کتاب بچه‌های نیمه‌شب حرکتی جهانی به‌حساب می‌آمد. درواقع کتاب آیات شیطانی سلمان رشدی گامی مهم در پیشرفت به سمت جهان بدون تقدس به شمار می‌آید.
این تهاجمات و تمسخرها در دهه گذشته شتاب بیشتری به خود گرفته است و تمسخر و استهزاء مقدسات ادیان و فرق و نیز ارزش‌های ملی و اجتماعی ملل مختلف وارد فاز سرعت گردیده که نشان از مصمم بودن لابی‌های سرمایه‌داری و استعماری برای ساخت انسان خنثی در جهان بدون تقدس می‌باشد.
در حوزه اسلام ساخت فیلمی موهن در خصوص پیامبر اکرم (ص) و کشیدن کاریکاتورهای متفاوت از آن شخصیت الهی نبی مکرم اسلام و پروژه قرآن سوزی کشیش آمریکایی تنها مواردی از حرکت‌های موهن در خصوص مقدسات اسلامی است. دراین‌بین ساخت لطیفه‌های سازمان‌یافته در خصوص مقدسات و نیز ارزش‌های ملی و مذهبی و شخصیت‌ها بخشی از این پروژه است. ساخت لطیفه‌هایی در خصوص معارف دینی، شهید و شهادت، روحانیت، شخصیت‌های قرآنی چون لقمان حکیم و حتی شخصیت‌های روشنفکر چون شریعتی نیز بخشی از این پروژه است.
البته این سکه دو رو دارد که یک روی آن تشدید روحیه اباحه گری و نیز ترویج بی‌اعتقادی و تقدس زدائیست و روی دیگر آن تشدید احساسات گروه‌های به‌ظاهر اسلام‌گراست که با حرکت‌های خشن و تروریستی تصویری خشن و زشت از انسان‌های معتقد به ارزش‌ها را به نمایش می‌گذارد و این درواقع یعنی تروریسم اعتقادی که به‌مراتب از تروریسم انسانی چون داعش در بلندمدت خطرناک‌تر است.
اگرچه خدا وعده داده است که از دین خود در مقابل مسخره کنندگان حمایت می‌کند و به این نکته به‌صراحت در قرآن اشاره فرموده است اما این بار مسئولیت را از دوش انسان‌ها برنمی‌دارد و انسان‌های معتقد موظف‌اند تا با تبیین معنویت حقیقی و تمسک به تقدس‌های واقعی و نه ساختگی از شکستن این حصار جلوگیری کنند.
شارلی ابدو درواقع بخشی از پروژه ساختن جهان بدون تقدس است که در آن انسان‌ها به خاطر غوطه‌ور بودن در جریان شهوت وزندگی حیوانی از تفکر محروم می‌شدند و به‌راحتی ابزاردست جریان سرمایه‌داری و استبداد می‌گردند.
آخرين اخبار