دوشنبه ۳۱ شهریور ۱۳۹۳ ۱۱:۲۶
باید های مادرانه

  قدس آنلاین – عبد الصالح شمس اللهی: وظایف مادران در مقابل فرزندان را از حیث زمانی به سه دوره،از نوزادی تا کودکی از کودکی تا ازدواج و بعد از ازدواج و از حیث حیطه در سه حیطه سلامت ، تربیت و پشتیبانی میتوان تقسیم نمود. ۱٫ دوره نوزادی تا کودکی ودوره سلامت و محافظت […]

 

قدس آنلاین – عبد الصالح شمس اللهی: وظایف مادران در مقابل فرزندان را از حیث زمانی به سه دوره،از نوزادی تا کودکی از کودکی تا ازدواج و بعد از ازدواج و از حیث حیطه در سه حیطه سلامت ، تربیت و پشتیبانی میتوان تقسیم نمود.

۱٫ دوره نوزادی تا کودکی ودوره سلامت و محافظت

در دوره نوزادی عمده وظیفه مادر حفظ سلامت فرزندان است. این سلامت در دو موضوع تغذیه و محافظت از صدمات و لطمات می‌توان تقسیم نمود. مادران به خاطر آنکه عمده زمان خود را با کودک میگذرانند نسبت به سلامت فرزند خود باید، دقت مضاعف داشته باشند که این دقت هم در بحث تغذیه و مسائل طبی است ،و هم در بحث اتفاقات و صدمات ناشی از آنها است.

قرآن کریم در مورد بحث تغذیه به مادران چنین دستور میدهد:

«وَ الْوالِداتُ یُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَیْنِ کامِلَیْنِ لِمَنْ أَرادَ أَنْ یُتِمَّ الرَّضاعَة. »[۱]

«مادران، فرزندان خود را دو سال تمام، شیر مى‏دهند. (این) براى کسى است که بخواهد دوران شیرخوارگى را تکمیل کند. »[۲]

امروزه محققان علوم پزشکی بر این باورند که سلامت انسان در طول زندگی رابطه مستقیم با نحوه و مدت شیر دهی مادران به فرزندان دارد،در مقالات علمی با موضوع شیر مادر؛ نمونه‌هایی از تاثیر گذاری شیر مادر در سلامت کودکان آمده است ؛نمونه‌هایی مثل: محافظت در مقابل مشکلات گوارشی، تنفسی و عفونت های گوش ، محافظت در مقابل ایجاد آلرژی ،تقویت هوش نوزاد ، جلوگیری از چاقی در سنین بالاتر ، محافظت در مقابل لوسمی (سرطان خون)کودکان ، جلوگیری از ابتلا به دیابت تیپ۱ ، جلوگیری از ابتلا نوزادان نارس به عفونت و فشار خون بالا در سنین بالاتر ، کاهش احتمالی خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد ،کمک به کاهش وزن مادر ،کاهش استرس و خونریزی پس از زایمان ، کاهش خطر ابتلا به بعضی از انواع سرطان ، کاهش خطر ابتلا به پوکی استخوان (استئوپروز) در سنین بالا.[۳]

حفاظت از سرما و گرما و حفظ بهداشت نوزادان از جمله کارهائی است که در حیطه سلامت، به عهده مادران است ؛و مادران باید برای آن برنامه ریزی کنند.

علاوه بر این مادر موظف است، همانگونه که از جان خود محافظت میکند از جان فرزند خود نیز مراقبت کند؛ ودر این راه از هیچ کوششی دریغ نورزد. البته محافظت از خانواده در مقابل تهدیدات خارج از خانواده،یقیناً وظیفه مرد است؛اما به لحاظ آنکه مرد بیشتر اوقات خود را خارج از خانه و در تلاش برای کسب روزی سپری میکند، مراقبت از فرزندان در خصوص اتفاقاتی مثل افتادن از بلندی و یا سوختن با آتش و… به عهده زن میباشد.

۲٫ از دوره کودکی تا ازدواج وتربیت و پیشتیبانی

از دامن زن مرد به معراج می‌رود. این جمله مشهوریست که از لسان امام خمینی (ره) صادر شد؛ و به عنوان یک اصل کلی در نظام تربیتی مطرح گردید که نشان دهنده اهمیت نقش زن در دوره دوم زندگی فرزندان ،یعنی دوران کودکی میباشد. فرزند پس از طی دوران نوزادی و ورود به عرصه کودکی آماده پذیرش مفاهیم تربیتی در عرصه های مختلف می‌گردد. در این دوره که دوره آموزش است مادران، به عنوان تربیت کننده اصلی فرزند، اصول تربیت و آموزش را به کار برده و در راه تربیت فرزند تلاش می نماید، که این تربیت قسمتهای مختلفی دارد مثل تربیت فردی ، اجتماعی، اخلاقی، جنسی، دینی و… که خود مبحثی جداگانه میطلبد.

«امام باقر – علیه السلام – فرمود: هنگامی که کودک به سه سالگی رسید به او بگویند هفت مرتبه بگوید لا اله الّا الله (تا بیاموزد)، و رهایش کنید، تا به سه سال و هفت ماه و بیست روز برسد بعد به او بگویید، هفت مرتبه بگوید،محمد رسول الله و سپس رها شود تا چهار سالگی و سپس به او بگوئید، هفت مرتبه بر پیامبر و آلش صلوات فرستد، سپس تا پنج سالگی او را رها کنید و بعد از او دست چپ و راستش را سوال نموده، در صورتی که می‌دانست ،او را روبه قبله نموده و به او بگوئید، سجده کند و سپس او را رها نموده تا شش سالگی، در شش سالگی، نماز بخوانید و رکوع و سجود را به او بیاموزید و این کار را ادامه دهید، تا هفت سالگی و زمانی که هفت سالش تمام شد، به او بگوئید دست و صورتت را بشوی و زمانی که شست، او را امر به نماز کنید و سپس او را رها کنید ،تا نه سالگی و زمانی که نه سال او تمام شد،به او روزه گرفتن را یاد بدهید و سپس امرش نمائید به نماز و در صورت تخطی ،او را تنبیه نمائید و زمانی که فرزند وضو و نماز را یاد بگیرد ،خداوند پدر و مادر او را می آمرزد» [۴]

همانگونه که در روایت میبینید، تربیت فرزندان یک کار طولانی و زمان بر است و نیاز دارد که کسی ،دائماً به فکر این کار باشد و خود را وقف آن نماید؛ لذا پدران که دائماً بیرون خانه و مشغول کسب روزی هستند، این کار به عهده مادران می افتد و آنها موظف به تربیت فرزندان میباشند.

دوره تربیت و پشتیبانی فرندان دوره ای طولانیست ،که در طول آن به خاطر تغییرات سریع شرایط فرزندان، علی الخصوص در دوران بلوغ، از تنوع خاصی برخوردار است و لذا صبر جمیلی میطلبد که نتیجه اش در بارگاه الهی اجریست عظیم.

۳٫ پس از ازدواج ودوره آموزشهای خاص و پشتیبانی عاطفی

زمانی که فرزند به سن ازدواج رسید و احساس شد که احتیاج و آمادگی لازم را برای ازدواج دارد،مادران خود را موظف میدانند، تا با جستجو و کنکاش، همسری مناسب برای فرزند خود بیابند

و یا در میان خواستگاران خواستگار مناسبی را برای فرند خود برگزینند. این دوره، دوره ایست که برخی گمان میکنند؛ احتیاجات فرزند به خانواده پایان یافته است ،اما حقیقت آن است که نوع احتیاج عوض گردیده و از این پس فرزندان نیاز به راهنمایی و پشتیبانی علمی در امور زندگی پیدا میکنند. البته این نه به معنا مداخله بلکه به صورت پیشنهاد و ارشاد باید باشد.

همان‌گونه که مسلم است عمل به وظیفه هم برای خود انسان ثمرات مبارک و خوبی دارد و هم برای اطرافیان؛.قطعا یکی از عمده ترین مشکلات خانواده های امروز ایرانی این است که افراد خانواده وظایف به خوبی شناخته نمی‌شود و وقتی وظایف شناخته نشد افراد به آن وظایف عمل نخواهند کرد و این سر آغاز بسیاری از مشکلات است .

 


[1] قرآن کریم /بقره /۲۳۳

[۲] آیت الله مکارم / ترجمه قرآن کریم

[۳] مقاله مزایای شیر مادر برای کودک و مادر  http://www.ninisite.com

[4] مسعو بن عیسی،ورام بن ابی فراس،مجموعة ورام ،مترجم محمد عطایی، ج‏۲، مشهد،ناشر  استان قدس رضوی ،۱۳۶۹،ص۲۱

آخرين اخبار