دوشنبه ۳۱ شهریور ۱۳۹۳ ۰۹:۴۱
اقتصاد و تربیت دو وظیفه مهم مرد در خانواده

قدس آنلاین – عبد الصالح شمس اللهی: در سبک زندگی الهی پدر خانواده تمام تلاش خود را می‌کند تا مراحل تربیتی، اعم از تربیت  دینی، تربیت اجتماعی و تربیت فردی را نسبت به اعضای خانواده خود با ابزار مناسب طی نماید. یکی از چیزهایی که باعث می‌شود کانون خانواده روز به روز گرم‌تر شود؛ شناخت […]

اقتصاد

قدس آنلاین – عبد الصالح شمس اللهی: در سبک زندگی الهی پدر خانواده تمام تلاش خود را می‌کند تا مراحل تربیتی، اعم از تربیت  دینی، تربیت اجتماعی و تربیت فردی را نسبت به اعضای خانواده خود با ابزار مناسب طی نماید.

یکی از چیزهایی که باعث می‌شود کانون خانواده روز به روز گرم‌تر شود؛ شناخت افراد از وظایف خود  در  مقابل دیگر اعضا و عمل به آن وظایف است؛ خانواده ایده آل اسلامی خانواده ایست که افراد در آن به  وظایفی که نسبت به یکدیگر دارند عمل می‌کنند؛ این وظایف خود مبحث گسترده ایست که فصلی و نگاشته  ای جدا می‌خواهد؛ امّا از آنجا که این نکته معیاری مهم در تبدیل خانواده به یک خانواده ایده آل اسلامیست و  با توجه به اینکه اولین مسئولیت در خانه متوجه مرد است و او مقوم خانواده است در این مختصر به این دو وظیفه مهم مرد در خانه می‌پردازیم:

مرد به عنوان مقوّم خانواده و ستون اصلی آن، در مقابل اعضای خانواده وظایف و مسئولیت‌هایی دارد. رسول خدا(صلی الله علیه و آله) در روایتی فرمودند:

«مردسرپرست‏ خانواده‏است و هر سرپرستی نسبت ‏به زیردستانش مسؤولیت دارد»[۱]

دو وظیفه از این وظایف مهم به شرح زیر است :

الف :  وظایف تربیتی

یکی از اصلی‌ترین وظایف مرد این است که نسبت به تربیت تک‌تک افراد خانواده، اعم از همسر و فرزندان تلاش کند، و این وظیفه به نص صریح قرآن به دوش مرد خانواده است؛ البته ممکن است دیگران نیز وظایفی در این زمینه داشته باشند، امّا مدیریّت این بخش و برنامه‌ریزی برای آن به عهده مرد است؛ لذا قرآن خطاب های تربیتی خود را متوجه مردان فرموده است.

«وَأْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلاةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَیْها لا نَسْئَلُکَ رِزْقاً نَحْنُ نَرْزُقُکَ وَ الْعاقِبَةُ لِلتَّقْوى‏»[۲]

«خانواده خود را به نماز فرمان ده و بر انجام آن شکیبا باش! از تو روزى نمى‏خواهیم (بلکه) ما به تو روزى مى‏دهیم و عاقبت نیک براى تقواست!»[۳]

در سبک زندگی الهی پدر خانواده تمام تلاش خود را می‌کند تا مراحل تربیتی، اعم از تربیت دینی، تربیت اجتماعی و تربیت فردی را نسبت به اعضای خانواده خود با ابزار مناسب طی نماید.

ب ‌: وظیفه اقتصادی

اقتصاد یکی از مهم‌ترین مسائل خانواده است و همان‌گونه که در بخش مدیریّت اقتصادی گذشت پدر موظف است نسبت به ایجاد امکانات اقتصادی تمام تلاش خود را بکند و سعی نماید با ایجاد بستری قابل قبول از لحاظ اقتصادی، زمینه رشد خانواده را فراهم آورد.

در سبک زندگی الهی مرد تمام تلاش خود را به کار می‌بندد تا در حد توان برای اعضای خانواده گشایش ایجاد کند. مرد خانه باید همواره این روحیه و احساس مسئولیت را در خود تقویت کند و خود را مسئول رفاه سایر اعضا خانواده بداند. همان‌گونه که در روایت عَلِیِّ بْنِ عَبْدِ الْعَزِیزِ در بحث مدیریت اقتصادی گذشت در سبک زندگی الهی، که منطبق بر شریعت است ،اسلام حتی اجازه ترک کسب و کار را به بهانه عبادت و معنویت به افراد نمی‌دهد و حتی کسب روزی حلال را از افضل عبادات بر شمرده اند.

«قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم)الْعِبَادَهُ سَبْعُونَ جُزْءً أَفْضَلُهَا جُزْءً طَلَبُ الْحَلَالِ»[۴]

«عبادت هفتاد جز دارد که بهترین آن کسب حلال است.»

در شریعت این مسئولیّت مستقیماً به عهده مردان نهاده شده و به شدت، مردی که تهیه مخارج را به عهده همسرش می اندازد مذمّت گردیده است؛ تا آنجا که در فرهنگ اسلامی و ایرانی ما بدترین مردها کسانی هستند که در خانه بنشیند و همسرانشان را برای تهیّه مایحتاج خانه به کار وا دار کنند و در بعضی از متون چنین مردی بی غیرت خوانده شده است.

باید دانست که مسئولیّت مرد در بخش اقتصادی به کسب روزی خلاصه نمی‌شود؛ بلکه باید نسبت به نحوه مصرف آن نیز دقت و مدیریت داشته باشد که خود نحوه مصرف در آمدها خود فصلی مفصل است که در این وجیزه نمی‌گنجد.


[۱] مستدرک الوسائل،ج۲،ص۵۵۰ 

[۲] قرآن کریم / طه /۱۳۲

[۳] آیت الله مکارم / ترجمه قرآن کریم

[۴] مستدرک‏الوسائل ،ج ۱۳، ص

آخرين اخبار